محمد الريشهري
16
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)
مىآيند " . ج اصلىترين مقدّمات اجابت دعا خداوند متعال ، وعده داده است كه دعاى نيايشگران را اجابت كند ؛ ليكن تحقّق اين وعده ، منوط به تحقّق حقيقت دعا از سوى دعاكننده است . « 1 » پيش از اين ، توضيح داده شد كه حقيقت دعا ، عبارت است از اين كه " انسان ، خود را در برابر خداوند متعال ، نيازمند مطلق ببيند و با پرستش او ، در صدد جلب عنايت و رحمت او برآيد " . كسى كه خود را نيازمند مطلق به بىنياز مطلق مىبيند ، از غير او منقطع مىگردد و به او مىپيوندد . به سخن ديگر ، خواندن خداوند متعال با خواندن غير او تفاوت جوهرى دارد و تا حال انقطاع به انسان دست ندهد ، در واقع ، خدا را نمىخواند . حال انقطاع ، همان حالى است كه از آن ، تعبير به خالى كردن دل از غير خدا شده است ، چنان كه روايت شده است كه از پيامبر خدا درباره اسم اعظم سؤال كردند . ايشان فرمود : كُلُّ اسمٍ مِن أسماءِ اللّهِ ، فَفَرِّغ قَلبَكَ عَن كُلِّ ما سِواهُ ، وَادعُهُ بِأَيِّ اسمٍ شِئتَ . « 2 » هر اسمى از نامهاى خداست ؛ پس دلت را از هر چه غير اوست ، فارغ كن و او را به هر اسمى كه مىخواهى بخوان . بر اين اساس ، اصلىترين مقدّمه اجابت دعا ، داشتن حال انقطاع و تهى كردن دل از اميد به غير خداست و هر چه اين حال در نيايشگر تقويت شود ، دعاى او به اجابتْ نزديكتر مىگردد ؛ بلكه اگر چنين حالى به انسان دست دهد ، بدون دعا نيز
--> ( 1 ) . ر . ك : نهج الدعاء با ترجمه فارسى : ج 1 ص 453 ( سخنى درباره اصلىترين شرط اجابت دعا ) . ( 2 ) . ر . ك : نهج الدعاء با ترجمه فارسى : ج 1 ص 450 ح 742 .